ABS,
kullanıldığı taşıtın kararlılığını, manevra ve durma yeteneğini
artırabilen bir fren sistemidir. Dört-tekerlek ABS, tekerlek kilitlenmesini
önleyerek, sürücülere acil frenleme durumlarında kararlılık ve
yön kontrolü sağlamaktadır. İlk kez 1936 yılında Almanya'da geliştirilen
ve patenti alınan ABS, Almanca "antiblockiersystem."
teriminden kısaltılmıştır ve İngilizcesi de benzer anlamdaki Anti-lock
Brake System dir. ABS, her tekerleğin yakınında dönme hızını algılayarak
tekerleklerin çekiş kaybettiği ve kilitlenmek üzere olduğunu algılayan
sensörlere sahiptir. Elektronik kontrol ünitesi (ECU- Electronic
Kontrol Unit) bu sinyalleri değerlendirerek, fren basıncını değiştirmek
yoluyla tekerlek kilitlenmesini önleyen hidrolik kontrol ünitesine
(HCU- Hydraulic Kontrol Unit) komutlar gönderir.
ABS
nasıl çalışır?
Sürücü
dört-tekerlek ABS 'li bir taşıtın fren pedalına sertçe bastığında,
sistem otomatik olarak fren basıncını dört tekerlekte düzenleyerek,
tekerlek kilitlenmesini önlemek üzere her tekerleğin fren basıncını
bağımsız olarak ayarlar. ABS, frenleri saniyede 18 defa kadar pompalayarak,
sürücülere belirli ölçüde yönlendirme yeteneği kazandırmaktadır.
Dört
tekerlek ve iki arka tekerlek ABS'lerin farkı
Dört-tekerlek ABS, acil durma koşullarında taşıt kararlılık ve geliştirilmiş
manevra yeteneğini sürdürmek için tasarlanmıştır. Dört-tekerlek
ABS donatılmış bir taşıtta frenleme sistemi, dört tekerleğin her
birinde tekerlek kilitlenmesini önleyerek, sürücüye geliştirilmiş
yönlendirme kontrolü sağlamak için frenleme basıncını düzenler.
Arka-tekerlek ABS ise, daha çok kamyonet, minibüs ve spor taşıtlarda
görülmekte ve sadece arka tekerleklerin tekerlek kilitlenmesini
önlemek için kullanılmaktadır. Bu sistem sürücüye doğrultu kararlılığını
sürdürmek ve taşıtın arkasının yanlara kaymasını önlemekte yardımcı
olmaktadır. Arka-tekerlek ABS sistemlerinde ön tekerleklerin hâlâ
tıpkı geleneksel frenlerdeki gibi kilitlenme eğilimi vardır. Eğer
kilitlenme olursa, sürücü fren pedal basıncını ön tekerleklerin
tekrar dönmeye başlamasına yetecek kadar azaltmalıdır. Böylece sürücü
taşıtı yönlendirebilir.
ABS'nin
çalıştığı nasıl anlaşılır?
ABS'lerin
çoğunda sistemin etkin hale gelmesi sürücü tarafından anlaşılabilmektedir.
Sürücü mekanik bir ses duyar ve bazı basınç dalgalanmalarını veya
fren pedalının sertliğinin daha da arttığını hisseder. Gürültü işitildiğinde
veya basınç dalgalanmaları hissedildiğinde, ayağın fren pedalında
tutulması önemlidir. Sert basınç uygulamasına devam edilmelidir.
ABS
ile yapılması ve yapılmaması gerekenler
Uygun
kullanılması halinde dört-tekerlek ABS güvenli ve etkin bir frenleme
sistemidir. Maksimum güvenlik ve sistemin tüm avantajlarından yararlanmaları
için, sürücülerin ABS sistemlerinin nasıl çalıştığını doğru olarak
bilmeleri ve uygulamaları gerekmektedir. Bu kurallar aşağıda sıralanmıştır:
Ayağınızı
frenin üzerinde tutun
Yönlendirme
yaparken dört-tekerlek ABS'nin uygun çalışmasını sürdürmek için
fren üzerinde sert ve sürekli basıncı koruyun. Fren pedalı salınımlar
yaparken bile freni pompalamaktan kaçının. Ancak, arka-tekerlek
ABS ile donatılmış taşıtlarda, ön tekerleklerin geleneksel frenler
gibi kilitlenme eğilimi vardır. Eğer kilitlenme olursa, sürücü taşıtı
yönlendirebilmek için, fren pedal basıncını ön tekerleklerin tekrar
dönmeye başlamasına yetecek kadar azaltmalıdır.
Durmak
için yeterli mesafe bırakın
İyi
koşullarda öndeki taşıtlar üç saniye, kötü koşullarda daha fazla
süre geriden takip edilmelidir.
ABS
ile sürüş pratiği yapın
ABS
çalışırken meydana gelen basınç dalgalanmalarının nasıl hissedildiğini
öğrenin. Acil frenleme yapmak için boş alanlar ve park yerleri uygun
olabilir.
Aracın
kullanım kataloğuna bakın
ABS
ile ilgili ilave sürüş bilgileri için aracın kataloğuna bakmayı
ihmal etmeyin.
ABS'li
taşıtı çılgınca kullanmayın
ABS'li
taşıt size virajları hızlı dönme, şeritleri ani değiştirme veya
ani manevralar yapma hakkı vermez. Bu tür davranışlar ne uygun ne
de güvenlidir.
Frenleri
pompalamayın
Dört
tekerlek ABS'li taşıtlarda freni pompalamak, sistemi açıp kapatmaktadır.
ABS frenleri sizin yerinize otomatik ve çok daha hızlı oranda pompalamakta
ve iyi yön kontrolü sağlamaktadır.
Direksiyonu
unutmayın
Dört
tekerlek ABS, acil frenleme durumunda sürücünün yön kontrolü yapmasını
sağlar. Yönlendirme sırasında taşıt tam olarak duruncaya kadar,
ayağınızı fren pedalına sertçe basılı olarak tutun. Ayağınızı fren
pedalından ayırmayın zira bu ABS'yi ayırır. ABS ile frenleme sırasında
yönlendirme yeteneğiniz olsa bile, taşıtınız kaygan yolda kuru yoldaki
kadar keskin dönemeyebilir. Arka-tekerlek ABS'li taşıt kullanan
sürücüler dikkatli ve sertçe fren yapmalı ve tekerleklerin kilitlenmeye
başladığını hissettiklerinde, basıncı bir miktar azaltmalıdırlar.
Mekanik
gürültüler ve/veya küçük pedal titreşimlerinden paniklemeyin
ABS-donatılmış taşıtla fren yaparken meydana gelen mekanik gürültüler
ve/veya küçük pedal titreşimlerinden paniklemeyin. Bu koşullar normaldir
ve sürücünün ABS'nin çalıştığını anlamasını sağlar.
ABS
genellikle geleneksel frenlerden daha çabuk durdurur ancak, fizik
kanunlarını değiştiremez
ABS
genellikle ıslak yüzeylerde ve buzlu veya sertleşmiş kar kaplı yollarda
iyi frenleme sağlayabilmektedir. Her ne kadar genellikle geleneksel
sistemlerdeki sert frenlemede karşılaşılan tehlikeli tekerlek kilitlenmesi
kadar olmasa da, kumlu çakıllı yollarda veya yeni yağmış kardaki
frenlemede durma süreleri daha uzun olabilir
Yukarı
|